Bruegel 2 – Kermis in Hoboken: Putteke – balleke (14)

Veel traditionele kinderspelen, die al gespeeld werden in de tijd van Pieter Bruegel, werden nog gespeeld in de eerste helft van de 20ste eeuw (en soms zelfs tot na WOII). Vele daarvan zijn nu echter nog amper gekend. Voorbeelden hiervan zijn spelletjes zoals ‘meetje schieten’, ‘putteke-balleke’ en ‘bok-sta-vast’.

Het verdwijnen van deze kinderspelen werd echter voor een deel gecompenseerd door het verschijnen van verscheidene nieuwe balspelen zoals ‘Chinese voetbal’ en ‘jagerbal’ en door het verzinnen van nieuwe nabootsingsspelen zoals bijvoorbeeld ‘moordenaartje’ en het ‘standbeeldspel’.

Het spel kan je ook zien op het schilderij “kinderspelen” in een hoek rechts

In deze tekening slechts 1 putteke met meerdere spelers. Ik heb gezocht maar kon geen spelregels vinden. Raar daar ik dus wel vind dat het spel tot zeker WOII werd gespeeld. Oudere mensen zouden het wel moeten kennen. Ik vermoed dat het spel vergelijkbaar is met petanque. Je maakt een kuiltje in de grond en probeert met een notendop (op de tekening lijken het eieren) er in te gooien of er zo dicht mogelijk bij. Dit kinderspel wordt hier niet door kinderen gespeeld. Maakt Bruegel daarmee duidelijk dat deze kermis feitelijk geen terrein is voor kinderen? Dat zou meteen ook kunnen uitleggen waarom de 2 kinderen centraal onderaan door een onnozel (dus “onschuldig”, zie onnozele kinderen) figuur uit het beeld worden geleid. Dit is geen onschuldig terrein meer.

Hier zie je duidelijk dat Bruegel niet de moeite neemt om zijn portretten uit te werken en zich amuseert met het eenvoudigweg tekenen van tronies. Op de ets lijkt elke boer wel naar de kapper te zijn geweest. Alle kapsels liggen er goed bij, geen enkele heeft lang of warrig haar. Ik vind het hard-rock-kapsel van de 3e ballekesspeler op de tekening wel leuker.

Bij deze is te zien wat voor een slimmerik Bruegel wel was. Omdat de randen bij het drukwerk nogal (druk)gevoelig waren (en nog steeds zijn) zet hij voorwerpen zonder veel betekenis in de hoeken van de tekening: een berg (links onder), een ton (rechts onder) en wat daken bovenaan. Dan maakt het niet zo uit als de hoeken niet perfect afgedrukt zijn. Daarnaast trekken deze voorwerpen weinig de aandacht.

 

One thought on “Bruegel 2 – Kermis in Hoboken: Putteke – balleke (14)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.