Bruegel – Kermis in Hoboken: de processie (5)

De processie toont tekentechnisch goed wat voor een geweldig tekenaar Bruegel wel is. Een tekenaar puur sang. Het toont ook hoe goed hij suggestief kan werken.

Net als in zijn schilderijen tracht hij met een paar pentrekken de suggestie van een menigte volk te creëren. Zonder dat we hun gezichten kunnen zien, zien we aan hun bewegingen hoe de processie verloopt. Het is geen stille processie; gezichten staan dicht bij mekaar wat er op duidt dat er gerust een woordje mag gezegd worden.

De processie verschijnt vanachter een van huizen helemaal achteraan in het decor en verplaatst zich in een S-bocht rond een boom met een podium (waar een opvoering of een verkoop? bezig is) zo naar het einde van de kraampjesmarkt en loopt zo tussen de kraampjes de kerk in.

3 vaandeldragers lopen achter 2 dragers met een beeld van Sint-Sebastiaan. Ook de kerk is geweid aan Sint Sebastiaan. Zou het beeld normaliter in de kerk staan en voor de gelegenheid van de kermis worden rondgedragen? Vermoedelijk wel. Zo zijn er vandaag nog steeds processies gaande. In de processie lopen ook boogschutters. Naast de kermis en de meerdere verwijzingen naar de strontboeren, komen de (kruis)boogschutters meermaals in beeld. De grote vaandel vooraan links is die van de schuttersgilde. Daarover later meer.

Op de tekening van Bruegel zien we dat de processie een bedelaar passeert thv de meest linkse vaandeldrager. Deze bedelaar werd door de etser weggelaten. Was het niet gepast deze persoon in beeld te brengen samen met de schuttersgilde?

11 jaar Facebook

Facebook laat me weten dat ik vandaag – toevallig 14 juli – 11 jaar geleden ben toegetreden tot Facebook. Ik heb lang getwijfeld om de stap te maken. Op zich was ik zeer tevreden met mijn blogplatform van toen. Maar Facebook kwam op en om deel te nemen aan “de wereld” moest je op Facebook zitten. De sfeer zat goed en het was ook meteen handig leuk om met Gentblogt de zaken via Facebook te volgen. Ik droomde er van om – als in Gent gestrande – jeugdvrienden terug te vinden en wat tijd in te halen.

11 jaar later heb ik een heel andere kijk op Facebook. De mondige burger spuwt er graag onberedeneerd zijn mening. Spuwen. Kritiek mag van mij altijd maar zonder oplossing is dat een beetje nutteloos. Het is ook altijd “de andere”. Meer en meer maak ik vandaag gebruik van de optie “blokkeren” om negativisten te mijden. Meer en meer kom ik tot een besluit dat we…ik…niet ver af ben van het einde van Facebook. Facebook weerspiegelt, motiveert te veel de verdeeldheid, bewerkstelligt geen eenheid en hun visie op kunst ligt verder en verder van mijn visie. Ik ben gelukkig grotendeels gespaard van censuur en blokkeringen al is het toch ook al een paar keer voorgevallen. Vele fotografen die ik ken houden er daarom 2 profielen op na. De discussies met Facebook over het feit dat het schilderij “ceci n’est pas une pipe” het roken niet promoot maken het alleen maar moeilijker om het platform te waarderen. De invloed van de Amerikaanse president zal daar allicht niet vreemd aan zijn.

Dus geniet en blijf de blog alvast maar volgen, WordPress heeft een iets meer open geest en houdt van kunst 😉

 

Bruegel – Kermis in Hoboken: poeperkesdag (4)

Voor de Nederlanders onder mijn volgers: over “kakken” heb ik het in mijn vorige blog al gehad. In Vlaanderen bedoelen we met “poepen” iets helemaal anders.

Vandaag gaan we voor de pruimen! Naast de “keurig” in de rij lopende mensen die in processie de kerk binnen wandelen wordt er op de kermis stevig geïnterageerd tussen boeren en boerinnen. Dat de etser van het oorspronkelijke ontwerp een zeer gekuiste versie heeft gemaakt is na een kleine studie al te zien. Een tegen de kerk pissende figuur is niet eens overgenomen. Goed, wanneer we ons verplaatsen in de tijd van Bruegel kon tegen de kerk pissen wel eens onaangename gevolgen hebben…

Maar van het koppeltje op de omheiningsmuur van de kerk is de vrouw wel erg naar voor gebogen om zich enkel af te vragen wat er allemaal te zien is op het plein. De ets kuist dit mooi op door de vrouw te vervangen door een man en er een eenvoudige scene van 2 pratende vrienden van te maken. De vrij-scene onder de bomen is niet geschrapt. Het koppel knuffelt of danst erg dicht. Maar op de tekening is dat – mede door de vervaagde inkt? – een stuk suggestiever. Ik zie een suggestie van een stuk stof aan de enkel van het rechterbeen van de boerin. Maar vooral steunt de boer op de toppen van de tenen met zijn voeten tegen mekaar. Dat is moeilijk slowen en nogal redelijk verpletterend knuffelen voor de boerin.

Nog even dit detail: bij de processie draagt iemand een kruis. De man die het kruis draagt kust in de tekening het beeld van Christus. In de ets is daar niets meer van te zien. Opvallend is tegelijk hoe bij de opmaak van de ets de verhoudingen tussen de kerk, tenten en de mensen in de processie werd aangepast. In de Bruegelschets zijn de hoofden van de mensen in verhouding veel te groot voor het perspectief waarin ze staan.

Bruegel – Kermis in Hoboken: bidden aan de muur (3)

Beste mijnheer Bruegel,

gisteren heb ik een eerste stukje van uw tekening overgezet in inkt om finaal te komen tot de ets. Ik tracht daarbij – in tegenstelling tot eerdere etsen – zo dicht mogelijk bij uw originele tekening te blijven. Dat is (alweer) niet gemakkelijk want u bent rechtshandig en ik links. Dat zie ik aan de manier waarop u de arceringen aanbrengt.

Ik mag veronderstellen dat u niet verlangt dat alle baksteenlijnen in de gebouwen worden overgenomen? Ik baseer mij op uw schilderijen om het te beperken tot een suggestie. Net als de dakpannen. In uw tekening zie ik ook geen details. De eerste “kakker” aan de achterkant van de kerk is ingeïnkt. Die mannen van Hoboken hebben hun spotnaam niet gepikt; het blijven beerscheppers of strontboeren. Maar ik vermoed dat u zich hier een beetje heeft laten gaan. Ik zie dat er nog wel een paar boerenkakkers volgen.

Het kappelleke op de muur is ingeïnkt. Ik wist niet dat daar zo’n kappelleke voor de bedevaarders stond. Al goed dat de mensen zo nu en dan een rondgang van deze kappellekes kunnen maken. Dat is goed voor hun geloof. Ik zag er ook nog eentje aan de muur rond kasteel Sorghvliedt.

Ik hou u bij verdere schrijfsels mee op de hoogte van mijn evoluties.

Groeten,

Max