Rafael ’20 (08): gezichtsmassage

Na een nachtje slapen ben ik minder tevreden over het gezicht van Galatea. Er is iets mis mee maar ik kan er de vinger niet op leggen. Ik heb een paar kleine aanpassingen gedaan maar ik krijg de torsie van het gezicht niet correct. Ze lijkt molliger op mijn tekening dan op het originele schilderij. Kak! En ik zie het niet…

Gelukkig is er vandaag de technologie. Dus neem ik een digitale foto van de tekening en zet die half transparant bovenop een foto van het schilderij.

De verschillen zijn duidelijk, de pijlen spreken voor zich. Ik zet de ogen en neus op gelijke hoogte. De mond zit goed maar de rand van het gezicht zit er precies 2 millimeters naast. Ook de kin zit te laag, die moet een beetje naar boven. Het is zot hoe een paar millimeter afwijking zo’n groot verschil maakt op een tekening van dit formaat. Ik ben al blij dat de ogen en rest van de invulling van het gezicht goed zit. Hieronder 6 foto’s van tussenstappen met minuscule aanpassingen om dichter bij het origineel te komen (hoe minder “dubbel” je ziet, hoe minder afwijking tov het origineel).

Na nog een nachtje rust (afstand helpt in die situaties evenveel als de maagdelijke verschijning in de grot van Lourdes) kom ik tot de conclusie dat het gezicht goed zit maar ze is nog steeds ergens “te rond” ten opzichte van het origineel. Dan maar de hulplijn in huis ingeschakeld. Die hulplijn staat ver van mijn tunnelvisie en dat is altijd handig. “Er is iets mis met dat oor”, zegt ze. En dat ze gelijk heeft. Ik was zo bezig met het corrigeren van de linkse kant van het gezicht dat ik de rechtse kant helemaal uit het oor oog verloor. Het oor zit een “half oor” te veel naar rechts. Plastische chirurgie deel II…Eerst digitaal simuleren, dan gommen en hertekenen. Het gezicht zoals het er nu een tijdje zal blijven uitzien (tot ik weer ergens iets zie waar ik niet tevreden over ben 😉 )

Rafael ’20 (07): het gezicht van Galatea

Nu de schets klaar is, zet ik in op Galatea. HAHAHA…Ik typte “Galateau” ipv Galatea, een freudiaanse verspreking? Misschien moet ik maar gaan voor een koffie met een taartje 😉

Maar het gezicht van Galatea dus. Ik ben verliefd op de schets. Ik ben er helemaal weg van en ik zie het helemaal zitten. Dat komt goed. Yes! Het is belangrijk dat de centrale figuur 200% goed zit. Alles draait om Galatea, zowel in beeld als in het verhaal. En dat is geen evidentie; de figuur staat op 3/4 (wat al meer voorkomt) maar kijkt tegelijk naar boven (alweer een hoek) en staat helemaal getorst tegenover haar lichaam. Dat geeft een aantrekkelijke dynamiek maar een f*cking moeilijke pose om een gezicht te tekenen. Ik geef toe dat ik dat niet gewoon ben.

Een chrono van de evolutie van het gezicht. Ik ben niet content over het licht waar ik nu in werk. Het is te donker in de living en de spots geven een te geel (3000K) licht. Dringend nood aan een sterke daglichtlamp.

Rafael ’20 (06): de schets

Vandaag deel 2 van de schets opgezet. De figuren links en rechts van Galatea staan er bij. Om een beetje meer zicht te krijgen over het geheel kleur ik het gezicht van Galatea een beetje in, kwestie van de focus op de center te houden.

Nog een paar uurkes te gaan en ook de engeltjes bovenaan het tafereel staan er op. Met wat puffen en blazen. Ik blaas regelmatig wanneer ik schets, zeker voor zo’n formaten. Dat laat me toe even in het hoofd en het lijf te ontspannen voor we doorzetten tot het einde 🙂

Rafael ’20 (05): let the beast go!

OK, toegegeven, ik kon niet meteen op een andere titel komen die meteen de start van de tekening aankondigde. Maar we starten er aan. Een paar weken geleden bestelde ik een papier gekleefd op dibond. Een mens leert al eens vanuit ervaring. En die ervaring zegt dat het beter is om het papier eerst op de drager (in dit geval dibond dus) te kleven dan eerst te tekenen en dan het risico te lopen dat iets zou fout lopen bij het verkleven van de tekening… En ook inzake afmetingen heb ik geleerd na de triptiek van het leven. Het centrale paneel van die triptiek is toch wel iets te groot om met onze wagen te vervoeren. Dus voila: een paneel van 110cmx145cm als basis voor deze tekening.

Spannend om dit paneel tot bij mijn tekenruimte te krijgen. De trap wou ook deze keer niet echt meewerken en met een pas geverfde muur let je toch even op dat er geen stuk van het pleisterwerk sneuvelt. Maar ge ziet ’t al komen, het paneel geraakte wel boven maar veel marge om te gaan tekenen is er niet. Dus of ik lig dat helft van de tijd op de grond te tekenen of de zaak gaat terug naar beneden en ik installeer mij opnieuw in de living (zie ook de triptiek van het leven).

Dus de hele boel terug naar beneden en daar begonnen aan de schets van de tekening. De tekening geïnstalleerd op mijn super grote ezel (niet meer op de salontafel), potloden op de tafel en we kunnen er aan beginnen. Het liefst van al maak ik mijn schetsen in één ruk, dat laat me toe om het overzicht te bewaren. Een schets is heel belangrijk, het is de fundering van de tekening. Dus de schets moet super goed zitten. Maar na ongeveer 2uur tekenen moet ik toch stoppen, het wordt te donker om verder te tekenen (dat zie je ook wel aan de foto’s). Het is moeilijk om goed te zien maar tot nu staat Galatea op papier, een engeltje onderaan en de 2 (griezelige) dolfijnen.

 

 

Rafael’20 (04): Agostino Chigi il Magnifico

Op de tijdslijn zijn we nu ongeveer in 1509. Dus we keren een beetje terug in de tijd want tegelijk met de opdrachten van Julius II komen bij Rafael ook opdrachten binnen voor Agostino Chigi. Het had die kunnen kunnen zijn van: “aaaaaaaaaarrriiiiiiivaaaaaaaaaa Chiiigii Agostinooooooooo” maar niet dus… Agostino is een machtige bankier uit Siena die zich graag – net als die andere bankier Lorenzo – “il magnifico” laat noemen. Rafael leert Gust kennen via de kringen rond Julius II. Agostino was al bankier voor Alexander VI, nu voor Julius II en later (maar vertel het niet voort want dat weten ze zelf nog niet) Leo X. Ook Rafael zal later voor Leo X opdrachten opnemen maar dat hoofdstuk staat niet op het menu. Misschien kan ik dat nog als epiloog meegeven, wie weet.

Agostino valt onder de rubriek “stinkend rijk”. Ge kon hem wel rieken van Londen tot Caïro, zo stinkend dus. Al was ook dat bij Di Medici niet anders. Wil je meer weten over Di Medici dan kan ik je zeker de TV-serie aanraden. Agostino had nood aan een lusthof, een buitenverblijfje aan de rand van Rome. Fan zijnde van Rafael en klassieke mythen en verhalen, gaf hij de opdracht om zijn villa Farnese een beetje op te smukken.

En Rafael deed zijn werk ook hier met verve. De prachtige loggia van Psyche, het Atrium, de kamer met de trouw van Alexander de Grote,…en de loggia van Galatea. Een grote zaal met centraal een schilderij rond de figuur van Galatea. En daarmee komen we bij de zomertekening voor 2020: De triomf van Galatea. Een prachtig, dynamisch schilderij. Rafael pur sang. Het orginele schilderij is 295cmx225cm. Wie de blogs rond de triptiek van het leven heeft gevolgd, of mijn verhaal heeft gehoord, die weet dat ik dat formaat niet meer aanpak. Het past niet in de auto en ik geraak er niet mee in mijn tekenkamer (die helemaal bovenaan in huis ligt).

Mijn versie zal 144cmx110cm meten en dat op zich ook al een ferme kluit. Vanaf de volgende blog start ik met vertelsels vanuit het potlood 😉 Een verhaal vol jaloezie, intriges, moord en eeuwige liefde.

Geniet nog wat na van de screenshots met het interieur van Villa Farnese of doe de virtuele toer van de villa.

Rafael’20 (03): de pauselijke jaren

We noteren 1503 en paus Julius II is door simonie paus geworden. Hij doet een poging tot restauratie van het katholieke gezag. Zijn voorganger paus Alexander VI (beter bekend als Roderic Llançol i Borja) had er een ferme puinhoop van gemaakt, met veel sappige en controversiële histories die o.a. te zien zijn in de Tv-serie The Borgias. Julius II wil het gezag terug centraliseren in Rome. Julius II was gene gemakkelijke mens maar hij wist zich wel te omringen met de crème de la crèma (hahaha…hebdem…crèma…Italië…) van de kunst: Lorenzo Lotto, Sangallo, Bramantino (zonder ansjovis) en vooral Michelangelo, Rafael en Bramante. Waarom Da Vinci niet in dat clubje zat? Die werkte op dat moment voor Cesare Borgia, de zoon van Alexander VI.

Julius II investeert in kunst en in oorlogen. Zo strijdt hij tegen…Perugia en Venetië en meerdere concilies maar dat is nu even niet interessant. Wat wel interessant is, is te weten dat door zijn invloed Rome zijn verloren glorie terugvindt. Julius II beslist om de vertrekken in het Vaticaan (dat er toen nog niet helemaal uitzag dan vandaag) te laten (her)schilderen met thema’s die hij zelf oplegt. Er zijn zeker 2 zalen zo goed als exclusief door Rafael geschilderd. Over enkele andere zalen bestaat nog discussie. Het is waarschijnlijk dat Rafael er aan meegewerkt heeft maar niet alles helemaal door hem is geschilderd.

Volgens de overlevering is de eerste bijdrage van Rafael aan de Stanza della Segnatura. Dat is de zaal gans bovenaan, 2e deur rechts op’t einde van de gang 😉 Maar serieus; Julius II was zo onder de indruk van de bijdrage van Rafael dat hij ineens alle andere kunstenaars ontsloeg en Rafael de exclusiviteit voor de zalen toewees. En zo komen we tot de Stanza di Raffaello, de vele zalen met schilderwerken door/toegewezen aan Rafael. Klik hieronder maar op de slideshow, er zullen zeker wel bekende beelden tussen zitten.

In de fotoreeks zit het spectaculaire beeld “De School van Athene” en dat schilderij was een eerste kanshebber om de zomertekening te worden.De School van Athene stelt de zoektocht naar “de waarheid” via wetenschap (met focus op filosofie) voor. In het centrum zie je Plato (geschilderd naar Da Vinci) en naast hem Aristoteles. Het schilderij staat vol bekende namen, een beetje gelijk de cover van Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band. Terwijl Rafael met zijn schilderijen bezig is, is ook Michelangelo aan het werk in de Sixtijnse kapel. Michelangelo staat helemaal vooraan onderaan op dit schilderij voorgesteld als Heraclitus. Rafael schildert Michelangelo als een eenzaat, alleen, weg in zijn eigen gedachten. Slordig gekleed. Terwijl de andere figuren bijna allemaal een beweging in zich hebben, zit deze figuur er troosteloos bij, alsof hij moe is van een hele dag werk. Hij ziet er uit als een werkman en hoort niet tussen al die denkers. Oorspronkelijk stond deze figuur NIET op de fresco. Rafael kapte een stuk van het pleisterwerk weg om later Michelangelo toch toe te voegen. Werd daarmee de rivaliteit tussen beide kunstenaars beklonken?

Na 3 jaar schilderen is de eerste kamer klaar en Julius II is in extase. Het werk is monumentaal en subliem!

 

We hebben de periode 1510-1515 besproken voor wat het deel Rome en Julius II betreft. In het volgende deel van mijn introductie blijven we in deze tijdsband maar we verhuizen naar een andere locatie. We komen daarmee heel dicht bij het doel van de introductie: de onthulling van de zomertekening…Ik ben tegelijk al begonnen met de tekening, dus ik zit een beetje voor op wat je al kan lezen 😉

 

KW03: Geen schotse ruitjes

Elke woensdag publiceer ik een kunstweetje waarmee je kan uitpakken bij vrienden…

Ik stamp meteen een open deur in. Kunst en vooral kunst maken is een topgeheim. Zelfs kunstenaars die vol zijn van zichzelf en ergens last hebben van de nulmeridiaan delen hun kennis niet met “de concurrentie”. Wat mij betreft hebben we het op zich allemaal gehad qua thema’s en zijn nieuwe thema’s niet meer dan creatieve varianten op bestaande thema’s. Of dacht u dat Shakespeare en Mozart dé grote vernieuwers waren? Ze hebben het gewoon een stuk slimmer aangepakt 😉

Maar dus een geheimpje van achter de schermen. Grote beelden en vooral schilderijen maak je niet met je neus op het beeld. Je verliest het overzicht, de verhoudingen. Om die verhoudingen te behouden maakt de kunstenaar eerst zijn beeld in het klein. Dat is gemakkelijk, dan heb je wél overzicht. Over die tekening/schets, dat schaalmodel, trek je een ruitjespatroon. Bvb vakjes van 2x2cm. Dat vakjespatroon zet je dan op groter formaat over op een groot doek, een muur, een plafond,…maar met grotere vakken, bvb 20x20cm. En dan is je origineel 100x groter.

En dan denk je misschien: dat wist ik al, ik heb dat ooit ook nog zelf gedaan. Maar wist je dat een aantal heel bekende kunstenaars jou dat hebben voorgedaan? Da Vinci, Rubens, Magritte, Van Gogh (dat had je niet gedacht he), Dürer,…

Een raster maakt het ook gemakkelijker om naar waarheid te gaan tekenen. Wanneer je een vast kijkpunt aanhoudt en dat combineert met een raster, dan kan dat een handige houvast zijn om de verhoudingen, perspectieven e.d. correct over te zetten op papier of doek.

Als voorbeeld eens een minder voor de hand liggende naam: Albert Moore maakte gebruik van deze techniek voor zijn schilderij “Venus” uit 1869.

bron foto: “exposed, the victorian nude”