KW05: de penis van Klimt

Elke woensdag publiceer ik een kunstweetje waarmee je kan uitpakken bij vrienden…

Klimt…Gustaaf…die van “De Kus”, u weet wel, dat schilderij met enorm veel goud waar 2 mensen in een beetje ongemakkelijke houding mekaar kussen.

Ongemakkelijk is daarbij een understatement. Terwijl we op het eerste zicht een innige kus (denken te) zien, toont het beeld (mogelijks) een heel ander verhaal. Klimt vertelde nooit over zijn schilderijen. “Dan was ik een schrijver geworden”, antwoordde hij wanneer men hem om uitleg vroeg. Dus is er in de uitleggen ook wel een heel stuk interpretatie.

Terwijl de man bij het kussen de vrouw inning omhelst doet zij haar best om zich zo veel mogelijk te beschermen tegen contact met hem. Haar armen zitten als barrière tussen beide personen, bijna alsof ze niet wil gekust worden. Haar hoofd (en dat moet u nu maar eens proberen) staat haaks op haar lichaam, dat haalt geen mens zonder de nek te breken 😉

Klimt was, net als Brueghel, een maatschappijkritische vent. Hij trok zich niets aan van wat de wereld over hem dacht. Hij wou schilderen en bekend zijn. In zijn schilderijen rekende hij al eens met de maatschappij. Zo schilderde hij eens vrouw van rugzijde gezien met haar billen prominent in beeld. Als reactie op de critici die zijn werk niet goed vonden…

Kunstkenners zien in de kus nog meer. Het koppel zit op de rand van een afgrond. Nog een beetje en ze liggen van de rots. En dan zijn er kunstkenners die in dit en andere versies van het schilderij een penisvormige figuur zien. Ze zien die figuur ook in de zonnebloem die Klimt schilderde rond dezelfde periode. Ach ja, met veel verbeelding kan je de contouren van het koppel wel vervormen tot een mannelijk lid maar voor mij heeft die kunstkenner dan meer een probleem met zichzelf dan met het schilderij.

Klik hier voor meer info over het schilderij. Bron tekst: meerdere BBC documentaires.

 

Toren van Babel: de grote boodschap

“Hebt ge de kakkende man al gevonden?” Hij vraagt ’t mij zo nu en dan eens 😉

Maar, na het bezoekje aan Wenen weet ik het wel. Er zijn meerdere versies van de toren en in de versie die in Wenen hangt staat, ergens in het midden een kakkende man.

Ik hoor u nu al lezen “waar gaat dit naartoe?” of “Zeg, hoe vunzig gaat ge’t hier maken?” maar wist je dat er in de schilderijen van Brueghel wel meermaals ontlastende mannen voorkomen? Net als vrijende koppels. Deze taferelen worden in donkere hoekjes van het schilderij geschetst. Soms, zoals in de Boerenbruiloft, zijn ze overschilderd. Huidige technieken als RX tonen de oorspronkelijke tekeningen zonder schade.

Voor de torenversie waar ik aan werk is het formaat van de mensen veel verkleind. Er is daarom geen kakkende man of althans kan ik ‘m niet vinden. En een vrijend koppel heb ik ook nog niet gevonden. Maar ik hou u op de hoogte wanneer het zover is 😀

Hieronder een detail van de ekster en de galg. Linksonder zit een man op zijn hurkje iets achter te laten in de bosjes.

galg met ekster

maar het ging dus over deze toren

Zoomen we even in op het onderste middendeel van dit schilderij dan zie je daar in de verte een kleine groep mensen aan de rand van het water. En wat doet die ene in de gele kring?

 

Plat in’t midden van het schilderij, redelijk (in)discreet opgesteld zit onze man zijn activiteit te voltooien. Maar dus niet in de Rotterdamse toren. Wél in de Weense toren.

Nog wat andere weetjes van deze torenversie:

  • vooraan links zijn mannen stenen blokken aan het hakken. Op de blok waar de hamer en de beitel ligt, staat de naam van Brueghel gebeiteld. Het lijkt alsof de schilder zelf deelneemt aan het bouwen van de toren maar zijn post even heeft verlaten om deze “snapshot” te maken nav het bezoek van de koning.
  • dit schilderij is merkelijk groter dan de Rotterdam-versie (vandaar dat ik voor de andere koos omdat deze te groot is voor papier). Toch lijkt de Rotterdamse toren groter. Dat komt omdat de verhouding mens/gebouw hier groter is dan in “mijn” versie. Door de mensen kleiner voor te stellen, lijkt de toren groter.
  • een tweede reden waarom de Rotterdamse toren groter lijkt is omdat hij tot aan de rand van de lijst rijkt. Intuïtief weet de kijker dat de toren groter zal worden dan wat er op het beeld kan. Iets wat een kunstenaar normaal nooit zou doen. Je neemt marge en geeft ruimte. Het is net dat benepen gevoel dat de toren groter doet lijken.
  • Brueghel is herkenbaar aan zijn details maar ook aan zijn ekster en galg. In de Weense versie staat geen galg. In de Rotterdamse versie staat er zelfs 3. En er is ook een ekster prominent in beeld. Later meer hierover.

Toren: Brueghel expo Wenen

Nu de grote overzichtstentoonstelling Brueghel te Wenen afgelopen is, kan ik mijn verslagje publiceren. Spoilers kunnen nu geen kwaad meer 😉

Wenen, de hoofdstad van het Habsburgse gezag: Maria Theresia, Jozef IIMarie-AntoinetteFrans Jozef I, Sissi,…En muziek én kunst en zoveel cultuur dat het bijna een pretpark lijkt. Zelden zoveel affiches gezien voor tentoonstellingen van Klimt, Schiele,…of concerten van Mozart, Strauss,… En lekkere koffies, duizend soorten taart, schnitzels en worsten. En kerstmarkten op elk beschikbaar pleintje. Het was een geweldig bezoek. Een progressieve stad waar ik meermaals dacht dat ze er in Gent nog veel kunnen van leren. Maar ik ging er eigenlijk speciaal voor de expo Brueghel, de rest was mooi meegenomen.

Brueghel dus. Een megatentoonstelling met veel bekende schilderijen en een boel prenten die de meeste mensen allicht nog nooit eerder zagen. In mijn research van het voorbije jaar kwam ik er wel al een aantal tegen maar een druk in een boek is nooit te vergelijken met het origineel. Met een audiogids in de hand krijg je ook veel “wist-je-dat-je’s” te horen en zodoende weet ik nu nog meer over het werk van mijnheer Brueghel. Het interessante van zo’n overzichtstentoonstellingen is dat je evoluties kan zien, dat er moeite wordt gedaan om in de diepte uitleg te geven, dat de focus behouden blijft. Er werd voor deze expo weinig moeite gespaard om van deze grote Vlaamse schilder de grootste aller tijden te maken (sorry PP en Jan).

 

 

Parijs dakloos

Naar (bijna) jaarlijkse gewoonte gingen we ook nu naar Parijs. Omdat we de tel zijn kwijt geraakt leggen we de teller vast op 10. We zijn allicht al meer in Parijs of in de buurt geweest maar soms is het moeilijk om de grens te trekken tussen “we bezoeken Parijs” en “we zijn op doortocht”.

Maar deze keer kreeg Parijs onze volle aandacht. Ik wou vooral de expo Klimt (Atelier de Lumières) gaan bekijken. Voor de rest is Parijs altijd dat gezellige Parijs waar ik mij zorgeloos thuis voel. En wat doe je nog na 10keer Parijs? Een rondje déja-vu of valt er nog wat te ontdekken? Ik zal het u al zeggen: er valt nog veel te ontdekken! Na dag 1, gevuld met de expo en een flinke wandeltocht, beslisten we voor dag 2 en 3 het wat meer als een toerist aan te pakken. “2 tickets adultes et 1 enfant pour le bus, svp” En wij weg met de Engelse dakloze dubbeldekker door de vele straten van Parijs. Hop on, hop off. En dat er nog veel te zien valt, ik zweer het u!

Naast een paar geocachen samen met een koppel Parijzenaars, noteerden we vele plekjes die we volgende keer maar eens van dichterbij moeten bekijken. Minpuntje van de rit: de glazen wand rond de voeten van de Eiffeltoren. Ik begrijp dat het zicht moet worden behouden maar ’t is toch niet meer hetzelfde. En dat allemaal door die paar zotten…